Vroegtijdige opsporing van diabetes is cruciaal

Preventie van diabetescomplicaties

Diabetes is een ernstige aandoening die levenslang de aandacht vraagt. Met de huidige behandelingsmogelijkheden is diabetes goed onder controle te houden. Toch kunnen chronische verwikkelingen van diabetes, zoals hart- en vaataandoeningen, oogproblemen, nierziekte, zenuwaantasting of voetproblemen, de levenskwaliteit sterk verminderen. Studies zoals de UKPDS (United Kingdom Prospective Diabetes Study) hebben aangetoond dat deze diabetescomplicaties kunnen voorkomen worden indien diabetes vroeg genoeg wordt behandeld en goed onder controle wordt gehouden.

Typische symptomen zoals veel dorst en vaak plassen, vermoeidheid, terugkerende infecties zijn bij type 2 diabetes niet altijd even uitgesproken. Door het sluimerende verloop wordt type 2 diabetes vaak jaren te laat ontdekt, terwijl al heel wat schade is aangericht ter hoogte van weefsels en organen. Wachten op klachten betekent een moeilijker te behandelen diabetes en/of meer diabetescomplicaties. Vandaar dat waakzaamheid geboden is bij een sterk verhoogd diabetesrisico, zoals na zwangerschapsdiabetes.

Aanbevelingen voor postpartum screening

Volgens de huidige aanbevelingen moet een eerste screening worden gepland 6 tot 12 weken na de bevalling (OGTT), en nadien jaarlijks. Bij een jaarlijkse controle wordt in de eerste plaats een nuchtere glycemiebepaling aangeraden. Een nuchtere glycemiebepaling op veneus bloed is weinig invasief, relatief eenvoudig en niet duur. Andere labobepalingen die in sommige omstandigheden ook aangeraden worden, zijn: 

  • De HbA1c- bepaling: in 2009 werd het gebruik van HbA1c als extra diagnostische methode voor diabetes geïntroduceerd. De HbA1c-bepaling hoeft niet in nuchtere omstandigheden gemeten te worden en is dus een geschikt alternatief. Echter het heeft ook nadelen: HbA1c is minder betrouwbaar te interpreteren bij aanwezigheid van anemie, recent bloedverlies, hemoglobinopatieën, zwangerschap of recente transfusie. Bovendien is HbA1c een derde minder sensitief dan een nuchtere glycemiebepaling en wordt de huidige kostprijs (8€) niet terugbetaald voor screening of diagnose. Dit terwijl een nuchtere veneuze bloedafname 1,6€ kost (wordt wel terugbetaald). Daarom wordt de HbA1c niet als eerste keuze aangeraden, maar is een geschikt alternatief wanneer nuchter blijven moeilijk haalbaar is.
  • De OGTT (orale glucosetolerantietest) is een test met een goede diagnostische waarde en is ook een goede voorspeller van het cardiovasculaire risico. Het is zeker niet fout om deze test in de prkatijk te gebruiken bij de opsporing van diabetes. Echter is het niet de eerste keuze om deze systematisch te gebruiken omdat hij omslachtig is, onder strikt gestandaardiseerde voorwaarden dient te verlopen waardoor moeilijk in de huisartsenpraktijk uit te voeren en weinig reproduceerbaar is.

Onderstaand tabel vermeldt de criteria die worden gehanteerd bij deze verschillende testen.

 Labobepaling  Criteria Interpretatie 
 Nuchtere glycemiebepaling  <100mg/dl
≥100mg/dl en <126 mg/dl
≥200mg/dl
 Normaal
Gestoorde nuchtere glycemie
*Diabetes
 OGTT na 2 uur <140mg/dl
≥140mg/dl en <200mg/dl
≥200mg/dl
 Normaal
Gestoorde glucosetolerantie
Diabetes
HbA1c <6% (42mmol/mol)
6-6,4% (42-46mmol/mol)
≥6,5% (48mmol/mol)
 Normaal
Gestoord

*Diabetes

*Een abnormale bloedglucosebepaling moet steeds bevestigd worden. Twee metingen op verschillende dagen zijn noodzakelijk om een definitieve diagnose te kunnen stellen.

Het gebruik van een glucosemeter is af te raden omwille van een te grote foutenmarge (tot 15%) voor diagnostiek. Bovendien zijn niet alle meters op dezelfde wijze geijkt. Ook het vaststellen van glucose in de urine, de glucosurie, wordt afgeraden omwille van de lage gevoeligheid van de test.

"Alle aanbevelingen stellen dat regelmatige postpartum screening noodzakelijk is bij vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad."